Hà Nội đang hoàn thiện Đề án phát triển Khu CNC Hòa Lạc đến năm 2030, tầm nhìn 2045, với mục tiêu xây dựng nơi đây trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, nghiên cứu, phát triển và sản xuất công nghệ cao hàng đầu cả nước.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng, trong quá trình xây dựng định hướng phát triển, Thành phố đã nghiên cứu nhiều mô hình thành công trên thế giới như thành phố khoa học Tsukuba (Nhật Bản), khu đô thị thông minh Songdo (Hàn Quốc) hay một số mô hình đô thị khoa học – công nghệ của Trung Quốc. Trên cơ sở đó, Hà Nội đã quyết định điều chỉnh quy hoạch, xác lập Khu CNC Hòa Lạc không chỉ là khu sản xuất công nghệ cao, mà là đô thị khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hà Nội đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó đặc biệt chú trọng hạ tầng giao thông kết nối. Thành phố dự kiến ưu tiên khởi công tuyến đường sắt đô thị số 5, giúp kết nối thuận lợi khu vực trung tâm Hà Nội với Hòa Lạc, tạo điều kiện thu hút nhà đầu tư, chuyên gia và lực lượng lao động chất lượng cao.
Một trong những yếu tố then chốt được lãnh đạo Thành phố nhấn mạnh là vai trò của "ba nhà": Nhà nước – Nhà trường – Nhà doanh nghiệp. Theo ông Trương Việt Dũng, Khu CNC Hòa Lạc đang hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi khi có sự đồng hành của chính quyền Thành phố, sự tham gia của các doanh nghiệp lớn, cùng hệ thống các cơ sở đào tạo, nghiên cứu như Đại học Quốc gia Hà Nội và nhiều trường đại học dự kiến di dời về khu vực này trong thời gian tới.
Mô hình liên kết này không chỉ dừng lại trong phạm vi trong nước mà còn mở rộng hợp tác quốc tế, từng bước hình thành mạng lưới nghiên cứu – sản xuất – thương mại hóa các sản phẩm công nghệ cao. Cùng với đó, Thành phố định hướng phát triển các doanh nghiệp spin-off xuất phát từ phòng thí nghiệm, trường đại học và doanh nghiệp lớn, qua đó thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp, ươm tạo start-up và đưa các kết quả nghiên cứu sớm tham gia thị trường.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, trong thời gian tới, Thành phố sẽ ban hành nhiều chính sách ưu đãi đặc biệt dành cho nhà đầu tư, doanh nghiệp và đội ngũ nhân sự trình độ cao làm việc tại Khu CNC Hòa Lạc. Trong đó, môi trường làm việc được coi là yếu tố then chốt.
Luật Thủ đô cho phép Hà Nội triển khai các mô hình thử nghiệm mới. Theo Nghị định 231 của Chính phủ, Thành phố có thể trao quyền, giao sứ mệnh và tạo điều kiện phát triển cho các chuyên gia, nhà khoa học được mời về làm việc tại Hòa Lạc, với vai trò tương tự "kiến trúc sư trưởng" ở cấp tỉnh hoặc cấp dự án. Đây được xem là bước đột phá trong thu hút và sử dụng nhân tài.
Bên cạnh đó, Hà Nội cũng định hướng xây dựng hệ sinh thái chuyên gia, nhà khoa học làm việc theo nhóm, theo ekip thay vì hoạt động riêng lẻ. Thành phố cam kết áp dụng các chính sách hỗ trợ, đãi ngộ ưu việt, vượt trội nhằm thu hút nhân lực chất lượng cao trong nước, Việt kiều và chuyên gia quốc tế.
Hà Nội là địa phương đầu tiên trong cả nước bố trí khoảng 4% tổng chi ngân sách cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số từ năm 2026, tương đương khoảng 9.088 tỷ đồng. Trong đó, chi đầu tư công chiếm khoảng 5.560 tỷ đồng, và Khu CNC Hòa Lạc được xác định là điểm trọng yếu, được hưởng "gói đặc biệt" từ nguồn vốn này.
Theo lãnh đạo Thành phố, nguồn đầu tư công lớn sẽ tạo động lực mạnh mẽ để hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, từ đó thúc đẩy phát triển toàn diện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Hòa Lạc.
Hiện nay, Khu CNC Hòa Lạc đang được hưởng mức ưu đãi cao nhất dành cho đô thị đổi mới sáng tạo, bao gồm ưu đãi 100% về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế nhập khẩu và tiền thuê đất. Doanh nghiệp được miễn toàn bộ số thuế phải nộp trong bốn năm đầu kể từ khi có thu nhập chịu thuế.
Một điểm nhấn quan trọng trong chiến lược phát triển Khu CNC Hòa Lạc là Hà Nội sẽ chấm dứt việc thu hút đầu tư đại trà, thay vào đó tập trung vào các công nghệ chiến lược. Theo ông Trương Việt Dũng, Thành phố ưu tiên thu hút nhà đầu tư trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), chip bán dẫn, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới – những lĩnh vực nằm trong danh mục 11 công nghệ chiến lược của Trung ương và cũng là định hướng phát triển của Hà Nội.
Nguyên Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân đánh giá, việc Khu CNC Hòa Lạc được bàn giao về UBND TP Hà Nội đã tạo thuận lợi lớn trong công tác quản lý và triển khai cơ chế "một cửa". Nếu cơ chế này được vận hành hiệu quả cùng với cơ sở dữ liệu đầy đủ, chính xác, môi trường đầu tư tại Hòa Lạc sẽ có sự thay đổi rõ rệt, tạo sức hút mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư.
Theo ông Vũ Xuân Hùng, Trưởng Ban Quản lý các khu CNC và khu công nghiệp TP Hà Nội, Hòa Lạc hiện có khoảng 80 phòng thí nghiệm, song hạ tầng xã hội, kỹ thuật và giao thông vẫn cần tiếp tục hoàn thiện để tăng sức hấp dẫn. Tuy nhiên, giá thuê đất tại Hòa Lạc hiện thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung của Hà Nội và các tỉnh lân cận, được xem là lợi thế lớn trong thu hút đầu tư.
Đáng chú ý, HĐND TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết về thu hút nhân lực chất lượng cao, dự kiến ban hành trong thời gian tới. Theo đó, các chuyên gia, nhà khoa học sẽ được cấp thẻ ưu đãi theo các mức "đồng, bạc, vàng, kim cương", kèm theo các chính sách hỗ trợ tương ứng về hạ tầng, điều kiện nghiên cứu, sinh hoạt cho bản thân và gia đình.
Khu CNC Hòa Lạc được thành lập năm 1998, có quy mô gần 1.600 ha, xây dựng theo mô hình thành phố khoa học. Đến nay, khu đã thu hút 109 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký khoảng 121 nghìn tỷ đồng, từng bước khẳng định vai trò là hạt nhân đổi mới sáng tạo của Thủ đô và cả nước./.